Paul van Gerven
3 August 2009

Een consortium van 25 voornamelijk Nederlandse bedrijven en universiteiten heeft een subsidieaanvraag ingediend in het kader van de High Tech Top Projecten, het met honderd miljoen euro gevulde ’crisispotje‘ van EZ. Het is de bedoeling een productielijn op te zetten voor de fabricage van 3D-chips, waarin de verschillende lagen in plaats van externe draden met ’directe‘ verticale connecties verbonden zijn – de zogenaamde through-silicon vias. Chipmakers kunnen hier ’onder begeleiding‘ gestapelde chips produceren. Dat levert hen kostenbesparingen en op termijn ook prestatiewinst op.

Met deze aanpak proberen de Bluebird-partners halfgeleiderbedrijven van hun koudwatervrees af te helpen. Het vereist grote investeringen om met verticale integratie, zoals chipstapeling ook wel wordt genoemd, aan de slag te gaan. In plaats daarvan kunnen ze nu terecht bij een ’3D-foundry‘. Als het bevalt, legt het consortium natuurlijk met plezier een eigen lijn voor hen aan. De ambitie is om een vijfde van de toekomstige 3D-chipmachinemarkt te verzekeren, een markt die wordt geschat op meer dan een miljard dollar in 2015.

Het Bluebird-initiatief kan rekenen op de steun van de drie grote Nederlandse halfgeleidermachinebouwers ASMI, ASML en Besi. Daarnaast doet een groot aantal mkb‘en mee. ’Het overgrote deel van de benodigde machines bleek door Nederlandse partijen geleverd te kunnen worden. De kunst is om die te integreren tot een volwaardige productielijn‘, vertelt business developer Bart Dirx van TNO, dat het Bluebird-initiatief op de rails heeft gezet. Voor de functies die niet met Nederlandse inbreng kunnen worden gerealiseerd, werden Europese partners gezocht. Prominente niet-Nederlandse deelnemer is Imec: het Leuvense instituut zal de lijn huisvesten. Een stukje van de onlangs gestarte uitbreiding is daarvoor naar verluidt al gereserveerd.

Binnen het consortium neemt TNO de ontwikkeling van apparatuur voor zijn rekening en Imec de procesontwikkeling. De drie TU‘s doen ook mee. Zij doen meer fundamenteel onderzoek. De Amerikaanse technische fab-dienstverlener Simax, met een vestiging op de High Tech Campus, werkt aan de performance van de productielijn als geheel en is als zodanig penvoerder van het project.

 advertorial 

Free webinar ‘Modernizing your code base with C++20’

As many production tool chains now adopt C++20 features, the potential this brings is unlocked. What advantages can recent versions offer to your code base? In this webinar we’ll look at the great improvements C++ has gone through and how features like concepts and ranges can transform your code. Register for 2 February, 4PM.

Het Bluebird-project vraagt om het maximum dat de HTTP-pot mag vergeven: twintig miljoen euro. Half september maakt EZ bekend of het de aanvraag honoreert; er zijn nog veertien andere in de running. ’Als we geen subsidie krijgen, is er nog geen man overboord. We kunnen ook intekenen op Europese programma‘s, de partners hebben al enkele tientallen miljoenen ingelegd en we zijn in gesprek met banken‘, aldus Dirx.