Nieke Roos
30 October 2014

In relatieve rust werkt het Eindhovense Seecubic al enige tijd aan een doorontwikkeling van Philips’ technologie voor 3D-televisie zonder brilletje. 2015 moet het jaar van de waarheid worden, met een eerste product in de schappen.

Half augustus zag Seecubic de relatieve rust rond het bedrijf ruw verstoord door een opvallend bericht in diverse Brabantse kranten: het zou in gesprek zijn met de gemeente Bergen op Zoom om in de inmiddels ontmantelde sigarettenfabriek van Philip Morris 3D-televisies zonder bril te gaan maken. Voor het daadwerkelijke productiewerk zou StreamTV Networks, de Amerikaanse moeder van het Eindhovense bedrijf, er bijna uit zijn met de Turkse elektronicafabrikant Vestel.

Seecubic-ceo Walther Roelen wilde er toen niks over zeggen en heeft daar nog steeds weinig aan toe te voegen: ‘Dat bericht is volledig voor rekening van de journalist. We ontkennen niet dat we met de gemeente praten, maar het verhaal is te snel te groot geworden. En met Vestel hebben we geen relatie anders dan een verkennende. Door de maat van het product is het wel zo dat transportkosten een behoorlijke rol beginnen te spelen: een tv vervoeren is even duur als honderden telefoons. We kijken daarom zeker naar lokale productie maar zijn niet actief op zoek. Bovendien ligt de eerste markt in Azië, dus in eerste instantie willen we ook daar produceren.’

Die productie heeft Seecubic behoorlijk op de rit. ‘We maken onze eigen componenten, die we samen met onze klanten integreren in hun televisies. Zo zijn we met meerdere partijen producten aan het bouwen’, vertelt cto Hans Zuidema. ‘In Eindhoven hebben we tweeduizend vierkante meter test-, productie- en opslagruimte, voor oplages tot duizenden componenten. In onze fabriek in het Chinese Wuxi kunnen we tien- tot honderdduizenden stuks maken. De volgende stap is de ramp-up naar massavolume. Bij verschillende oem’s, onder meer in het Verre Oosten, doen we runs om te kijken of onze technologie in hun productieproces past.’

Met een van de klanten zijn de Eindhovenaren heel dicht bij de markt, aldus Zuidema. ‘Die is de tv’s met onze componenten aan het goedkeuren voor verkoop via zijn saleskanalen. We staan echt op de drempel. Begin 2015 verwachten we de eerste sets in de winkel in Azië.’

 advertorial 

The waves of Agile

Derk-Jan de Grood created a rich source of knowledge for Agile coaches and leaders. With practical tips to create a learning organization that delivers quality solutions with business value. Order The waves of Agile here.

Seecubic monitor 01

Dieptevolume

Het systeem van Seecubic kan eender welke content tonen met 3D-perceptie, of die nu als zodanig is opgenomen of niet. In alle gevallen zet het het materiaal eerst on the fly om naar het eigen Ultra-D-formaat. Drie jaar geleden draaide die conversie nog op een settopbox-achtig kastje; inmiddels hebben de Eindhovenaren alles op een Qualcomm Snapdragon-processor weten te persen. ‘Die is heel makkelijk te integreren in tv-componenten’, verklaart Zuidema, ‘maar hij zit ook in mobiele telefoons en tablets, dus die zouden we ook eenvoudig geschikt kunnen maken voor brilloos 3D.’

Het Ultra-D-signaal bevat alle video-informatie die de rest van het systeem nodig heeft om voor 3D-perceptie te zorgen. Daarbij gaat Seecubic veel verder dan alleen stereoscopie, de techniek om een gevoel van diepte op te wekken door twee ogen ieder net een ander beeld voor te schotelen. Filmmakers maken hier gretig gebruik van om dingen ‘uit het scherm’ te laten komen. ‘Mensen vinden dat prachtig. 3D is daardoor een beetje synoniem geworden met stereoscopie, en dus met brilletjes’, stelt Roelen. ‘3D zonder bril is haast een negatieve kwalificatie. Alsof er iets mist.’

Terwijl mensen ook met één oog heel goed 3D kunnen zien. ‘Stereo is maar een van de meer dan tien stimuli die we daarvoor gebruiken’, verduidelijkt Roelen. ‘Sterker nog: voorbij de tien, vijftien meter helpt stereo ons niks meer, want dan is de afstand tussen onze ogen relatief zo klein dat ze geen verschil meer zien.’ Voor Seecubic zijn de andere cues voor 3D daarom minstens zo belangrijk, bijvoorbeeld perspectief en motion parallax, het principe dat een nabij voorwerp op het oog meer verschuift bij een beweging van de kijker dan een verafgelegen object.

Seecubic monitor _schema_
De verschillende bouwstenen van een Ultra-D-scherm zorgen samen voor de 3D-perceptie.

De conversie haalt al deze informatie uit het bronmateriaal en stuurt haar verpakt als Ultra-D-signaal naar Seecubics renderingengine. Die regelt dat het beeld op de juiste manier op het scherm komt. ‘Normaal bestaat een pixel uit drie bij elkaar horende subpixels, voor rood, groen en blauw. Wij ontkoppelen en reshuffelen dat. Van de beeldpunten die de kijker bij ons ziet, zitten de rgb-componenten niet meer naast elkaar’, legt Zuidema uit. ‘De rendering doen we nu nog op een apart bordje met een fpga, maar we werken aan een asic om te integreren in de t-con van het tv-paneel, de timing control-unit.’

Op het scherm, nauwkeurig vastgeplakt met een transparante lijm, zit een eigen optisch systeem bestaande uit meerdere lagen. Met een combinatie van refractie en diffractie zorgt dit ervoor dat de verspreide componenten van een beeldpunt bij de kijker weer samenkomen. Zuidema: ‘Het ene oog krijgt drie partiële beelden binnen, het andere oog drie andere. Die vermengen zich, wat er in de hersenen toe leidt dat we 3D zien.’

Het resultaat is een apparaat dat 3D-perceptie geeft van tweeënhalf tot zeven meter afstand, waar de kijker ook staat of zit voor het scherm. ‘Andere brilloze 3D-oplossingen ogen op een aantal kijkposities vaag omdat de deelbeelden daar niet goed samenkomen. Bij ons systeem heb je geen last van dergelijke overgangen en hoef je dus ook geen kruisen op de bank te zetten om aan te geven waar je niet moet gaan zitten’, grapt Zuidema. Het ‘dieptevolume’ is instelbaar: nul procent geeft gewoon 2D, honderd procent standaard 3D; hoger kan ook, als de kijker dat wenst.

Nadeel van brilloos 3D is dat het resolutie in het platte vlak opsnoept om resolutie in de derde dimensie te winnen. Het nieuwe ultra-HD-formaat voor schermen, ook wel 4K genoemd, biedt hier echter uitkomst: dat heeft zo veel beeldpunten dat het verlies in de huiskamer niet te zien is. ‘Normale tv’s en normale content hebben twee miljoen pixels’, rekent Zuidema voor. ‘Bij 4K heb je er vier keer zo veel en heb je er dus zes miljoen over om iets anders mee te doen.’

Seecubic cleanroom 03

Grote namen

Seecubic heeft zijn wortels in Philips 3D Solutions, de 3D-tv-activiteit die het Eindhovense concern in 2009 in de koelkast zette. Roelen en Zuidema ontmoetten elkaar daar (zie kader) en ze deden er ook de inspiratie op voor de Ultra-D-technologie. ‘De basis komt bij 3D Solutions vandaan. Heel veel is kennis, kennis die volgt uit fysische wetten en die Philips samen met de toepassing ervan heeft vastgelegd in patenten. Daar hebben wij een licentie op’, zegt Roelen.

‘De technologie van 3D Solutions hebben we slechts gebruikt als baseline’, gaat Zuidema verder. ‘Vanuit onze tijd daar weten we natuurlijk precies wat er in de patenten staat, waar de onvolkomenheden zitten en wat de andere mogelijkheden zijn. Bij Philips gebruikten we bijvoorbeeld alleen refractieve optica, in de vorm van een lens die het beeld in een waaier uitsmeert, en zetten we één beeld op het ene oog en één beeld op het andere. Het grootste probleem waren de kijkovergangen. Met alle verbeteringen hebben we een heel eigen technologie gemaakt.’

Seecubic monitor _achterkant_
De rendering doet Seecubic nu nog op een apart bordje met een fpga (links), maar het werkt aan een asic om te integreren in de timing control-unit van het tv-paneel (boven).

Dat ze in het Amerikaanse StreamTV Networks nu een moeder hebben die geen tv’s maakt, zien de heren als een groot voordeel. ‘Philips verkocht zelf televisies, waarmee het concurreerde met Sony, met Samsung, met Panasonic, met LG. StreamTV is géén setmaker en wij ook niet; wij brengen zelf geen product op de markt maar leveren alleen technologie’, benadrukt Roelen. ‘Wij kunnen elk merk bedienen zonder bedreigend te zijn. Daarom denk ik dat wij een grotere kans hebben om 3D zonder bril te laten slagen dan zo’n grootmacht in zijn eentje.’

Ook de grote namen hebben de weg naar Eindhoven inmiddels gevonden, kan Zuidema melden. ‘Met alle belangrijke merken zijn we bezig. Voor ons is het van levensbelang de juiste keuze te maken.’ ‘Die keuze is een strategische’, haakt Roelen in. ‘Met wie kunnen wij een stap maken die voldoende volume oplevert, die geloof brengt in de markt, die erkenning geeft voor onze technologie. Wat Dolby is gelukt in de audiowereld willen wij klaarspelen in 3D.’