Pieter Edelman
17 April 2007

De Chinese academie voor ruimtetechnologie heeft de eerste satelliet voor zijn Compass-positioneringssysteem gelanceerd. Pas in november afgelopen jaar openbaarde het land zijn Compass-plannen, maar zegt het volgend jaar al operationeel te hebben.

Het systeem is tot nog toe gehuld in onduidelijkheden. Zo is het nog onbekend of het zich tot China beperkt of de gehele wereld moet bedienen. De vraag is ook of Compass meer is dan een pressiemiddel om een dikkere vinger in de pap te krijgen van het Europese Galileo-proect dat nu in aanbouw is. China is volwaardig partner in Galileo en investeert 230 miljoen euro, maar moet genoegen nemen met een plaats op de tweede rang. Galileo zal drie gebruiksniveaus kennen. Het publieke, gratis signaal geeft een horizontale nauwkeurigheid van vier meter en een verticale nauwkeurigheid van acht meter. Het betaalde signaal heeft een nauwkeurigheid van een meter of minder. Daarnaast is er nog een versleuteld signaal. Dit heeft een vergelijkbare nauwkeurigheid als het openbare signaal, maar is bestand tegen moedwillige verstoringen en vervalsingen. Alleen veiligheidsdiensten en missiekritische transportsystemen van de Europese lidstaten krijgen beschikking over de sleutel hiervan. Met Compass zou China zijn onderhandelingspositie hierover kunnen versterken. Een vrij beschikbaar positioneringssysteem zou een bom leggen onder het betaalde Galileo-signaal, zelfs als het alleen maar beschikbaar is in Azië.

Compass is een uitbreiding van het bestaande Beidou-satellietpositioneringssysteem waar China al sinds 2000 aan werkt. Tot nu toe bestond het uit vier geostationaire kunstmanen. Beidou is beperkt tot China en heeft een lagere nauwkeurigheid en snelheid dan gps. Algemeen wordt het gezien als een testsysteem, bedoeld voor militaire doeleinden. Het nieuwe Compass-systeem moet uit zo‘n dertig satellieten bestaan die om de aarde cirkelen en een nauwkeurigheid van 10 meter bieden.

Galielo20Giove A web
Eind 2005 ging de eerste Galileo-proefsatelliet Giove-A de ruimte in om de beschikbare frequenties veilig te stellen. Het project moet in 2011 zichzelf gaan terugverdienen, maar tegen die tijd kan China een concurrerend systeem in de lucht hebben. Foto: ESA