Bram Semeijn
2 December 2013

Begin november lanceert Sorama een nieuwe geluidscamera, waarmee gebruikers geluids- en trillingsgolven zichtbaar kunnen maken. De camera heeft het grootste microfoonarray ter wereld (1024 microfoons) en daardoor een unieke nauwkeurigheid.

Akoestische holografie wordt het ook wel genoemd, het in beeld brengen van een geluidsveld. De camera van TUE-spin-off Sorama maakt hiervoor gebruik van een array met Mems-microfoons die geluid registreren. Een FPGA-acquisitiesysteem berekent en verwerkt in parallel de meetdata. Vervolgens wordt het geluidsveld op iedere gewenste afstand van het microfoonarray berekend. Er ontstaat zo een 3D-beeld van het geluid. De gegevensverwerking gebeurt daarbij realtime in de cloud. De gebruiker kan de geluidsbeelden via een browser op zijn laptop of pc bekijken en analyseren.

‘Vergelijk het met een infraroodcamera’, vertelt business development manager Gertjan Yntema van Sorama. Een infraroodcamera maakt warmte zichtbaar met behulp van licht in het infrarode spectrum. ‘Onze camera registreert trillingen in een object en de geluidsgolven die worden afgestraald en speelt deze vertraagd af in de tijd.’

Sorama camera

De geluidscamera van Sorama is vooral geschikt om te zien waar het geluid van een object precies vandaan komt. In het binnenwerk van een auto is het bijvoorbeeld onduidelijk op welke plekken het geluid van de motor afstraalt. De nieuwste camera van Sorama is echter zo nauwkeurig dat die zelfs zeer kleine trillingen opmerkt. Eerdere versies waren uitgerust met 64 microfoonkanalen. De laatste heeft echter een array van 1024 microfoons en is daardoor een stuk nauwkeuriger.

Leren

‘De meeste bedrijven gebruiken sound imaging-camera’s om apparaten stiller te maken’, weet Yntema. ‘Dat is voor verschillende branches interessant, bijvoorbeeld om het geluid te reduceren in een passagierscompartiment op een schip, van de motor van een auto of van een ventilatieschacht in een gebouw. Een aantal klanten is echter vooral geïnteresseerd in het dynamische gedrag van een product. Onze nieuwe camera kan beelden maken met een dermate hoge resolutie en heeft zo’n hoge meetnauwkeurigheid dat we ook trillingen met een zeer lage geluidsintensiteit oppikken. Het gaat dan om micro-uitwijkingen die vrijwel niet te registreren zijn. Een aantal hightechmachinebouwers is geïnteresseerd in die capaciteit om apparaten volledig trillingsvrij te maken.’

Officieel is de 1024-kanaals geluidscamera nog niet gelanceerd. Toch draaien er momenteel verschillende pilotprojecten bij een tiental Nederlandse partijen. Daar zitten niet alleen grote hightechbedrijven bij, zoals ASML en Philips, maar ook partijen als Daf Trucks, Damen Shipyards en Vostermans Ventilation.

Sorama analyse

‘We leren zowel van grote ontwikkelaars als van kleine en middelgrote bedrijven uit het mkb’, zegt Sorama-oprichter Rick Scholte. ‘De tien bedrijven waar we nu mee samenwerken, hebben allemaal producten bij ons afgenomen en helpen ons met het verfijnen van de camera. Van hen leren we dan vooral hoe ze de beelden gebruiken en hoe ze ze lezen. Ook is het heel leerzaam om te zien waar bedrijven de camera inzetten in het productontwikkelproces. Een fabrikant zal dat bijvoorbeeld niet altijd op de meest efficiënte plek doen.’

Stapsgewijs

De commerciële release van de camera staat nu gepland voor begin november. Sorama heeft reeds een aantal camera’s verkocht en in 2014 zet het in op internationaal zakendoen. Het wil de wereld echter stapsgewijs kennis laten maken met het product. ‘Onze visie is dat we niet snel veel apparaten willen verkopen’, verklaart Yntema. ‘We willen het product geleidelijk verfijnen en daarbij veel gebruikmaken van de feedback van onze klanten. Daarnaast willen we dat de camera’s niet alleen in het bereik van grote bedrijven liggen. Ook kleinschaligere ondernemingen moeten van de techniek kunnen profiteren. Ons verdienmodel is hier ook op ingericht. Klanten betalen een relatief klein bedrag voor de camera zelf en vervolgens voor het gebruik van het apparaat en de mogelijkheden. Door langzaam en stapsgewijs meer producten te verkopen en klanten intensief te begeleiden bij het gebruik denken we op de lange termijn meer impact te hebben.’