Angelo_Hulshout_01

Angelo Hulshout

1 November 2010

Naast mijn werk als architect ben ik ook al jaren actief in de muziek. In eerste instantie als liefhebber, later ook als recensent en muzikant. Een tijdje geleden heb ik de volgende stap gezet en ben ik begonnen zelf een basgitaar te bouwen.

Van een afstand gezien lijkt dit eenvoudig. De architectuur van een elektrische basgitaar bestaat uit slechts drie componenten: een houten raamwerk bestaande uit een hals en een body (een massieve klankkast zeg maar), vier tot zes metalen snaren (er zijn ook negen- en elfsnarige bassen, maar laten we die exotische varianten even vergeten) en een of meer elektrische spoelen (elementen) die de trilling van de snaren omzetten in een signaal dat naar een versterker kan worden gestuurd.

Een bas is dus in zekere zin een precisie-instrument. De trilling van de snaren is alleen zuiver te krijgen voor onze muzikale oren als die snaren de juiste lengte en dikte hebben en middels stemmechanieken op de juiste spanning kunnen worden gebracht. Dit betekent dat het raamwerk van het instrument de juiste lengte moet hebben. Ook het resonerend vermogen van hals en body en de storingsgevoeligheid van de elementen hebben de nodige gevolgen voor de klank en de bespeelbaarheid van het eindresultaat.

Een dergelijk instrument maken vraagt het nodige vakmanschap, heb ik gemerkt. Met name de bewerking van hout (of multiplex, in het geval van mijn eerste poging) en het op de juiste manier laten aansluiten op elkaar van de losse houten onderdelen. De hals moet onder de juiste hoeken horizontaal en verticaal aansluiten op de body. Deze kan weer zijn opgebouwd uit meerdere delen, die ook weer perfect op elkaar moeten aansluiten. Daarna moeten de uitsparingen voor de elementen op exact de juiste plek worden uitgefreesd.

 advertorial 

The waves of Agile

Derk-Jan de Grood has created a rich source of knowledge for Agile coaches and leaders. With practical tips to create a learning organization that delivers quality solutions with business value. Order The waves of Agile here.

Een Nederlandse luthier vertelde me pas geleden dat hij hierbij het principe van ’first time right‘ hanteert, net als veel van zijn collega‘s. Elke luthier heeft een vast aanpak om hoeken te meten en te berekenen en er zijn er maar weinig die een gat boren, een uitsparing frezen of een schroef plaatsen zonder daarbij een mal te gebruiken. Een hals of body met een freesfout of een verkeerd geboord schroefgaatje wordt weggegooid of eindigt als afwerkmateriaal, want elke vergissing kan negatieve gevolgen hebben voor de klank en de bespeelbaarheid. De mal helpt om first time right te realiseren.

Ingegeven door beroepsdeformatie zei ik hem dat we dit in softwareontwikkeling heel anders doen. Het vraagteken in zijn ogen werd groter en groter toen ik hem vertelde over softwareontwikkelaars die snel iets in elkaar zetten dat werkt, dit gaan testen en daarna gaan aanpassen tot het niet allen functioneel is maar ook betrouwbaar, robuust genoeg, snel genoeg, enzovoorts. Natuurlijk is software in dat opzicht fijner materiaal om mee te werken dan hout, waar je na te lang frezen niets van overhoudt. Toch kan het gebruik van een mal in software hetzelfde effect hebben als bij frezen: als je van begin af aan de juiste mal hanteert, hoef je minder bij te schaven.

Een mooie metafoor voor het gebruik van DSL‘s en codegeneratie, die een goede les in zich heeft voor softwareontwikkelaars. En die is niet dat we meer mallen moeten gebruiken. De les is dat we moeten leren hoe we mallen maken. Geen enkele mal van de luthier is het resultaat van first time right. Elke luthier heeft zijn eigen set van mallen, zijn eigen DSL‘s, en er zijn heel wat halzen en body‘s in de open haard (en houtkrullen in het konijnenhok) beland voor er een bas lag waarop hij die mallen kon baseren. We moeten dus zeker blijven schaven en frezen, maar laten we dat voortaan doen met het maken van een mal in het achterhoofd. Dat kost tijd en moeite, maar blijven schaven aan onze softwarematige basgitaar kon uiteindelijk wel eens veel duurder blijken.