Pieter Edelman
11 October 2016

Op de allereerste editie van de Cybathlon-competitie voor assistieve technologie afgelopen weekend hebben de twee Nederlandse deelnemers de eerste en de tweede plaats behaald in hun disciplines. Het Dipo Power-team van de TU Delft werd eerste in de categorie voor armprotheses, en het Braingain-team vanuit de Radboud Universiteit werd tweede in de wedstrijd voor brein-computerinterfaces. Bovendien wist het Brits-Nederlandse Berkelbike UK ook de tweede plaats te halen op het gebied van functional electrical stimulation (fes). De twee Belgische teams, beide vanuit de Vrije Universiteit Brussel en gericht op onderbeenprotheses, kwamen uit op respectievelijk de tiende en elfde plaats.

De Cybathlon is een initiatief van de ETH Zurich om het veld van assistieve technologie voor mensen met een lichamelijke beperking een boost te geven. In totaal waren er zes verschillende onderdelen. De deelnemende teams moesten hiervoor technologie ontwikkelen en een ‘piloot’ afvaardigen die daarmee om kon gaan.

Bij de discipline van brein-computerinterfaces ging het om het aansturen van een computerspel via een eeg. De Radboud Universiteit werkt al geruime tijd aan dit soort interfaces. Voor de competitie partnerde de universiteit met de Sint Maartenskliniek en een gamefanaat met een dwarslaesie. Die kon de tweede tijd neerzetten van de elf deelnemers. Eerste werd een Zwitsers team.

De powered arm-discipline was gericht op mensen die een onderarm moeten missen. De deelnemers moesten een set alledaagse handelingen zo snel en foutloos mogelijk uitvoeren, zoals een dienblad dragen en een zenuwspiraal voltooien. Dipo Power, een team opgericht door drie Delftse masterstudenten Biomechanical Engineering, wilde meedoen vanuit het idee dat een geraffineerd mechanisch ontwerp hier beter voor geschikt is dan een actief aangedreven hightech prothese, althans voor nu. Ze zochten hiervoor de samenwerking op met Bob Radocy, die zijn linkeronderarm mist en zelf via zijn bedrijf TRS Prosthetics aan protheses werkt. Hij was weliswaar niet de snelste van de tien deelnemers maar wist wel de meeste punten te behalen.

ASML special

Bij functional electrical stimulation worden de beenspieren via externe elektrodes geactiveerd om een ligfiets aan te drijven. Berkelbike uit Sint-Michielsgestel, dat dit soort ligfietsen ontwikkelt en verkoopt, kwam op dit onderdeel uit met een Britse piloot en wist de tweede plaats te behalen. De eerste plaats ging naar een Amerikaans team dat geïmplanteerde elektrodes gebruikt. Bij de Berkelbike hoeft de bestuurder geen operatie te ondergaan.

Er zou overigens nog een vierde team vanuit Nederland meedoen. Project March, eveneens van de TU Delft, wilde in Zwitserland uitkomen in de discipline voor exoskeletten. Het team kampte echter met vertragingen en het systeem raakte op het laatste moment zwaar beschadigd, waardoor het de wedstrijd aan zich voorbij moest laten gaan.