Nieke Roos
4 July 2011

De Nederlandse hightech wil wel, maar doet het vooralsnog slechts mondjesmaat: uitbesteden naar Oost-Europa of zelfs nog verder naar het oosten. Bedrijven zijn vooral bang dat outsourcing uiteindelijk meer lasten dan lusten geeft, zo bleek tijdens een rondetafel georganiseerd door IBM en partners Alten PTS en Sogeti High Tech.

In de hightechsector groeit de belangstelling voor outsourcing. Veel Nederlandse dienstverleners hebben een vestiging in Oost-Europa of zelfs Azië (zie pagina 24) en steeds meer opdrachtgevers beginnen daar gebruik van te maken. Toch is er nog geen sprake van een massale verhuizing van activiteiten naar buitenlandse partners. Voorlopig is voorzichtigheid troef.

Onlangs organiseerden IBM en businesspartners Alten PTS en Sogeti High Tech een rondetafelbijeenkomst met een tiental vertegenwoordigers van (potentiële) klanten uit de hightech, waaronder ASML, Bosch Security Systems, Ericsson, Nedap, Omron en Philips. Op het kantoor van Big Blue op de High Tech Campus wisselden zij een namiddag lang met elkaar van gedachten over de parallelle ontwikkeling van hardware en software en over samenwerking in het ecosysteem. Terugkerend thema: outsourcing.

Integratieplannen

Uit de discussies kwam vooral naar voren dat de bedrijven nog niet vol voor uitbesteding gaan uit angst om de controle te verliezen over hun ontwikkeling. Door de sterke afhankelijkheden tussen hardware en software is dat een complex parallel traject, waarvan de hightech niet graag delen buiten de deur legt. Dit en de wezenlijk andere kwaliteitseisen maken dat outsourcing daar nog lang niet zo populair is als IT-uitbesteding in bijvoorbeeld het bankwezen.

Voor veel bedrijven is het ook onduidelijk waar het ownership en de verantwoordelijkheden precies komen te liggen als zij delen van de ontwikkeling uit handen geven. Daarnaast zien sommigen bij outsourcingpartners de neiging om eigen prioriteiten te stellen. Dat leidt als het ware tot een strijd tussen de verschillende klanten van een subcontractor.

 advertorial 

Sigasi Extension for Visual Studio Code

Sigasi announces the release of their VS Code Extension with rich support for SystemVerilog, Verilog, and VHDL. Our extension provides features and language support such as code navigation, project management, linting, code formatting, tooltips, outline, autocomplete, hover, and much more!

De bedrijven vrezen met name een groot gebrek aan domeinkennis bij de partner. Om goede kwaliteit te kunnen leveren, moet die eerst begrijpen wat hij moet doen. Daar schort het nogal eens aan, zo is de ervaring. Wat jaren heeft gekost om op te bouwen, is bovendien niet zomaar naar de andere kant van de wereld te verplaatsen. De grote hoeveelheid aan impliciete kennis die daarachter zit, valt sowieso niet over te dragen.

Belangrijk obstakel voor een succesvolle overdracht is gebrekkige communicatie. Als uitbesteder en outsourcingpartner niet over dezelfde informatie beschikken, is de kans groot dat het misgaat. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld voordoen wanneer beide kanten andere domeintalen gebruiken. Helemaal lastig wordt het als ze niet of nauwelijks dezelfde taal spreken.

Cultuurverschillen kunnen eveneens een grote hindernis vormen. Outsourcing naar Duitsland gaat soepel, is de algemene teneur tijdens de rondetafel. De bedrijven die daar uitbesteden, zeggen er probleemloos hun specificaties te kunnen neerleggen, waarna onze oosterburen aan het eind van het traject keurig op tijd leveren. Bij Indiase partners werkt dit echter niet. Daar moet de opdrachtgever de cycli juist kort houden en is de Agile-aanpak de aangewezen weg.

IBM Rondetafel 01
IBM Rondetafel 02
In de rondetafeldiscussie bij IBM werd duidelijk dat hightechbedrijven nog niet vol voor uitbesteding gaan, vooral uit angst om de controle te verliezen over de ontwikkeling.

Ook de uitbesteder zelf dient er klaar voor te zijn. Wie succesvol werk wil kunnen neerleggen bij een externe partij, moet eerst zijn eigen outsourcingproces en infrastructuur op orde hebben. Gebruiken de twee kanten een gemeenschappelijk archief, dan moeten onder meer de toegankelijkheid en de veiligheid goed geregeld zijn. Alles staat of valt echter met goed gedefinieerde integratieplannen om extern werk terug te brengen in de eigen ontwikkeling. De mate van detail kan daarbij van partner tot partner verschillen.

Verder rees tijdens de discussies de vraag wat wel uit te besteden en wat niet. De consensus was dat de corebusiness hier blijft en wat non-core is, in aanmerking komt voor outsourcing. Nieuwe producten ontwikkelen de bedrijven ook graag zo veel mogelijk in eigen huis, omdat het risico daar groot is en flexibiliteit geboden is. Producten die aan het einde van hun levenscyclus zijn en daarom weinig meer veranderen, dragen ze gemakkelijker in hun geheel over aan de andere kant om ze daar zo lang mogelijk in leven te houden.

Puzzelstukjes

Niet alle deelnemers aan de rondetafel bij IBM doen al aan outsourcing. Een aantal ziet de voordelen wel voor de business en de markt, maar vindt die op dit moment niet opwegen tegen de nadelen en kijkt de kat daarom nog uit de boom. Degenen die wel in meer of mindere mate uitbesteden, kiezen over het algemeen partners met kennis die ze zelf niet in huis hebben. Uitgangspunt daarbij is dat ze allebei hun eigen competenties inbrengen en zo van elkaar kunnen leren.

Soms valt er niet veel te kiezen. Bij bedrijven die een eigen vestiging in India hebben, is het bij outsourcing haast een verplichting om het ontwikkelwerk daar neer te leggen, zelfs als een lokale partij het beter zou kunnen. Vaak is de keuze historisch bepaald: met een specifieke subcontractor is er een zodanig goede, langlopende relatie dat een volgende samenwerking bijna automatisch weer met die partij is.

Om ervoor te zorgen dat de outsourcingpartners precies begrijpen wat ze moeten doen, betrekken de bedrijven hen al vroeg bij het ontwikkeltraject, bij voorkeur al in de specificatiefase. Een aanbevelenswaardige aanpak is om de partner de requirements in zijn eigen woorden te laten opstellen, in plaats van ze helemaal zelf te bedenken en dan maar te kijken of hij ze snapt. Dit heeft als extra voordeel dat het ownership bij hem komt te liggen.

De communicatieproblemen proberen de uitbestedende bedrijven te ondervangen door zo dicht mogelijk tegen hun outsourcingpartners aan te kruipen. In al dan niet virtuele teams met eigen mensen en werknemers van de partner is er continu interactie, met korte cycli en goed gedefinieerde oplevermomenten en integratieplannen. Daarbij maken ze gebruik van een gezamenlijke repository. Voorwaarde is wel dat er tooling zoals Rational Team Concert voorhanden is die onder meer de communicatie en samenwerking tussen multisiteteams stroomlijnt, het mogelijk maakt om code op verschillende locaties aan te passen en ondersteuning biedt voor de Agile-werkwijze.

Een interessante aanpak in dit licht is long distance pair programming. Zoals het bij Agile betaamt, gaat het programmeren hier weer in koppeltjes, maar in plaats van twee mensen fysiek achter dezelfde computer te zetten, paart een ontwikkelaar in Nederland met iemand van de outsourcingpartner aan de andere kant van Europa of zelfs de wereld. Een digitale omgeving in combinatie met een groot scherm creëert één virtuele kamer waarin ze een deel van de dag samenwerken. Dit bespaart niet alleen kosten, vanwege de uitbesteding naar een lagerelonenland, maar maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om langere dagen te draaien doordat de werkdagen aan beide kanten als gevolg van het tijdsverschil slechts gedeeltelijk overlappen.

Conclusie van de uitbestedende bedrijven aan tafel bij IBM is dat ze allemaal met ongeveer dezelfde problemen worstelen rond uitbesteding. Ieder doet dat echter vanuit een eigen invalshoek. Wanneer ze hun stukjes bij elkaar leggen, zo klinkt het, kunnen ze de puzzel misschien voltooien.