Jaco_Friedrich

Jaco Friedrich is softskillstrainer bij het High Tech Institute.

1 November 2013

Een ontwikkelingenieur vraagt:

Mijn leidinggevende merkte tijdens het laatste functioneringsgesprek op dat ik vaak te ongeduldig ben. Ik heb inderdaad de neiging mensen het werk uit handen te nemen als ik vind dat het minder goed of te langzaam gaat. Enkele collega‘s ergeren zich daaraan. Bovendien krijg ik daardoor mijn eigen taken soms niet af, wat tot stress leidt. Hoe bewaar ik mijn geduld?

De communicatietrainer antwoordt:

Voor de meeste lezers kost tot tien tellen geen moeite, maar in de praktijk is het toch knap lastig om geduld te hebben. Hoe zit dat?

De essentie van geduld is je vermogen niet plotsklaps te reageren op iets dat bij jou een reactie oproept. Vaak gaat het dan om een irritatie of een gevoel van haast dat je krijgt. Geduld is het medicijn hiertegen.

Hoe gaat dat in zijn werk? Neem bijvoorbeeld de collega die je aan je project ziet werken. Je neemt waar hoe en wat hij vertelt over waar hij mee bezig is. Dit triggert op dat moment een gedachte, zoals ’Hij bakt er nog niks van‘. Die gedachte is weer aanleiding voor een nieuwe gedachte: ’Ik moet ingrijpen, anders loopt het mis‘. Enzovoorts. Na de eerste gedachte volgen er dus meer, de zogeheten second thoughts.

Al die gedachtes en emoties creëren al snel een verhaal over hoe het zit. Dit verhaal ’plakken‘ of projecteren we op de feitelijke werkelijkheid om ons heen. Het beeld dat zo ontstaat, kan ver van de realiteit af staan. Vervolgens komen we in actie op basis van onze versie van de werkelijkheid. Die klopt misschien wel helemaal niet en bestaat feitelijk alleen in ons hoofd. Als je op die bedachte werkelijkheid reageert, loop je het grote risico dat je niet het juiste doet.

Ongeduld is willen dat er iets anders is dan dat er op dat moment is. Je bent feitelijk in verzet tegen de realiteit (wat je natuurlijk altijd verliest) en dat geeft een klein beetje stress. Je wordt ongeduldig en je bent niet meer met je hoofd en hart bij de situatie.

De sleutel naar geduld ligt in het leren ontspannen en accepteren van wat er op dat moment gebeurt. Dat wil helemaal niet zeggen dat je erin berust en je van alles maar laat gebeuren. Het wil wél zeggen dat je het hoofd koel houdt en je hart open, ook al gebeuren er dingen om je heen die niet lopen zoals je wilt.

Vanuit dat ’koele hoofd‘ kun je vervolgens bliksemsnel in actie komen of nog even wachten. Je bent beter in staat om de realiteit van dat moment te zien, in plaats van een versie van de werkelijkheid die door je irritatie en haast is gekleurd. En doordat je meer de feiten kunt blijven zien, zijn je acties ook altijd adequater.

Overigens kunnen gevoelens van irritatie of boosheid soms toch heel adequaat zijn. Bijvoorbeeld als je fiets wordt gejat. Die situatie vraagt om stevig ingrijpen. Lukt het je om dat te doen met een koel hoofd en een open hart, dan blijf je zien wat je doet en kun je ook beter mikken.

In het voorbeeld van de collega die aan de door jou gedelegeerde klus werkt, kan het heel goed zijn om niet direct in te grijpen maar de man een kans te geven zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dat zit hem soms maar in een paar seconden. Je wacht even en laat de ander de ruimte in plaats van het initiatief te nemen of in te grijpen.

Als je last hebt van ongeduld, zul je dus inderdaad moeten leren tot tien te tellen, te ontspannen op spannende momenten en zo de gedachtetrein te stoppen voor hij goed en wel ontstaat. Je negeert gewoonweg de reeks gedachtes en blijft met je aandacht bij de feitelijke situatie. Op deze manier creëer je handelingsruimte, blijf je de feitelijke situatie zien en worden je acties automatisch adequater. Tel uit je winst.