Jaco_Friedrich

Jaco Friedrich is softskillstrainer bij The High Tech Institute.

15 December 2017

Een manager vraagt:

Seksueel grensoverschrijdend gedrag speelt vermoedelijk ook in onze organisatie. Ook al hoor ik er niet veel over, het zal er zijn. Ik denk dan aan seksistische grappen, fysieke handtastelijkheden of erger. Wat kan ik hierover meegeven aan mijn mensen?

De communicatietrainer antwoordt:

Het allereerste en belangrijkste bij seksueel grensoverschrijdend gedrag is dat het stopt. Daarna komen pas vragen als ‘Wat is er gebeurd?’, ‘Hoe heeft het zo ver kunnen komen?’ en ‘Hoe zit het met verantwoordelijkheden?’. Om grensoverschrijdend gedrag te laten stoppen, moet het wel op tafel kunnen komen. Hiervoor is het van belang een situatie te scheppen waarin dit mogelijk is. Er zal dus een luisterend oor moeten zijn dat klachten serieus neemt, onderzoekt en actie onderneemt. Bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon.

ASML special

Als manager kun je hieraan bijdragen door seksistisch getinte opmerkingen niet te tolereren op de werkvloer en in te grijpen. Stel, jullie zitten gezamenlijk te lunchen en er worden grappen gemaakt waarvan iedereen eigenlijk weet dat ze te ver gaan. Benoem dat dan en laat weten dat je vindt dat de grens is bereikt en het niet langer leuk is. Is er een ‘grappenmaker’ die blijft doorgaan? Spreek die dan individueel aan en laat weten dat je het niet gepast vindt en niet wilt hebben in je team. Doe je dat niet en tolereer je dit gedrag, dan wordt de drempel voor serieuze klachten alleen maar hoger.

Het venijn zit hem in het klimaat waarin niemand iets durft te zeggen en iedereen het bijna ‘normaal’ vindt. Je went eraan, zou je kunnen zeggen. ‘Ja, zo is hij’ of ‘Zo gaan we hier nou eenmaal met elkaar om’. Je laat het gaan of lacht het weg. Veelal wordt het gedrag geleidelijk erger. Wat begint als een grapje kan langzaam overgaan in seksueel getinte berichtjes of een arm die net te lang om iemand heen wordt geslagen. Het slachtoffer kan daar danig in de war van raken.

Als je merkt dat er iets niet in de haak is, is het belangrijk dit snel bespreekbaar te maken. Hoe langer je wacht, hoe lastiger het wordt. Het slachtoffer gaat dan misschien zelf denken dat het niet zo erg is; niemand doet er iets tegen, dus het zal wel aan hem/haar liggen. Hij/zij gaat zich schamen voor wat hem/haar overkomt. Bespreek de situatie met collega’s of vrienden van buiten het netwerk waarin de kwestie zich afspeelt. Zij kunnen je met een frisse blik feedback geven en adviseren wat te doen.

Gaat het om beginnend ongepast gedrag, spreek de dader dan aan en zeg dat je er niet van gediend bent. Is dat station al gepasseerd, dan is het een zaak voor de vertrouwenspersoon. Mocht er sprake zijn van een strafbaar feit, dan rest er niets anders dan de gang naar de politie.

In situaties met afhankelijkheidsrelaties of machtsverschillen ligt misbruik van die macht op de loer. Voeg daarbij een cultuur waarin moeilijke dingen niet snel openlijk worden besproken, en de dader lijkt er al snel mee weg te komen. Als manager heb je hierin een belangrijke taak duidelijk te zijn over grenzen en alles bespreekbaar te maken en te houden – hoe lastig het onderwerp ook is.