Bits&Chips

Hybris in een hoodie: het messiascomplex van Silicon Valley

12 april 2018 

De hele wereld kijkt op naar Silicon Valley. De diversiteit van het ecosysteem, de dynamiek, de gedrevenheid en natuurlijk de successen: dat wil iedereen wel. In de Verenigde Staten zelf staat de techregio echter al een poosje niet meer zo stevig op haar voetstuk. Deels komt dat door maatschappelijke kwesties als wijdverspreid seksisme en belastingontwijking. Maar de kritiek raakt de Valley steeds vaker in het hart, namelijk aan de manier waarop het naar zichzelf en naar technologie kijkt.

Neem het dodelijke ongeval met de zelfrijdende Uber-testwagen in Tempe, Arizona. De situatie was dermate doorsnee dat je je moet afvragen wat die auto daar op de weg deed: de technologie was duidelijk nog niet zo ver. De backupbestuurder had natuurlijk moeten ingrijpen, maar tot vlak voor de crash werden er twee personen noodzakelijk geacht om de risico’s tot acceptabele proporties te beperken. Net als dat er oorspronkelijk zeven lidar-eenheden waren gemonteerd, en later nog maar één.

Het is niet de eerste keer dat een bedrijf bochten afsnijdt om een race te winnen, voor Uber al helemaal niet. Het is verre van ondenkbaar dat risico’s hier bewust zijn genegeerd, maar ook als het management geen kwaad in de zin had, speelde er iets gevaarlijks: overschatting van zichzelf, de technologie en de grip op het ontwikkelproces.

Dat is nu typisch Silicon Valley. Achter de hoogdravende missies die techondernemingen zichzelf aanmeten, gaat een bijna gênant simplisme schuil. Eventjes wat code kloppen, wij rijk, de wereld beter. De Californische techies in T-shirts en hoodies lijden aan een messiascomplex. Het was misschien te verwachten op een plek waar het Amerikaanse superioriteitscomplex en groot vernuft samenkomen.

Hoe succesvoller bedrijven of mensen zijn, hoe erger het wordt. In hun bubbel liggen oplossingen altijd voor het oprapen, kwestie van een blik techneuten opentrekken. Want dat kunnen wij in Silicon Valley, en nobel als we zijn, wenden we onze genialiteit aan voor de goede zaak. Facebook-oprichter Mark Zuckerberg zou in één generatie wel eventjes alle ziektes de wereld uit helpen.

Facebook zelf is natuurlijk ook een mooi voorbeeld. Zuckerberg reeg tijdens zijn carrière de excuses aaneen, maar pas heel recentelijk lijken de schellen hem van de ogen gevallen. Facebooks heilige missie van mensen verbinden blijkt geen panacee voor een betere wereld; het blijkt ook verdeeldheid aan te moedigen en duistere krachten van dienst te zijn. De technologie is op hol geslagen en de baas, verblind door zelfgenoegzaamheid, had geen flauw benul.

Elon Musk zou met de Tesla Model 3 in een handomdraai de autofabricage revolutionaliseren. De supergeautomatiseerde fabriek, en niet de elektrische auto, zou zelfs Tesla’s belangrijkste product worden. Maar er bleek een goede reden te zijn waarom alle andere automakers ook anno 2018 nog een mix van mens en machine inzetten: dat blijkt het goedkoopst en levert de beste producten op, stelden analisten van Bernstein. Door te hoge verwachtingen van technologie en zichzelf te koesteren, heeft Musk het productieproces onnodig gecompliceerd gemaakt. Resultaat: een production hell die het bedrijf de kop kan kosten.

De bankiers aan wie we allemaal een hekel hebben, hangen in elk geval geen mooie praatjes op. Hun business is geld binnenharken, daar doen ze niet moeilijk over. Silicon Valley denkt daarentegen dat het de wereld pijlsnel naar een goudgerande toekomst innoveert, een soort creatieve destructie in overdrive. Wie niet op zijn knieën zakt in nederige dankbaarheid, heeft er helemaal niets van begrepen.

Gelukkig heeft die hautaine houding nu gevoelige tikken gehad. Waarschijnlijk niet genoeg om Silicon Valley ineens met beide benen op de grond te zetten, maar genoeg voor de buitenwereld om het techno-utopisme met een flinke korrel zout te nemen. Consumenten worden waakzamer, overheden krabben zich nog eens achter de oren of ze niet hebben verzaakt. Het is op dit moment de belangrijkste les die Silicon Valley ons heeft te leren: technologie en maatschappij – en technoloog en burger/consument – zijn wederzijds afhankelijk. Iedere techneut moet dat goed onthouden.

Abonneer direct op onze nieuwsbrief

abonneren

Mechatronics system design – Part 1

8 oktober - 12 oktober

Eindhoven

Advanced feedforward control

10 oktober - 12 oktober

Eindhoven

Course on modern optics for optical designers - Part 1

14 september - 8 februari

Eindhoven

Embedded Linux

17 september - 21 september

Eindhoven

System architect(ing)

24 september - 28 september

Eindhoven