Paul van Gerven
22 August 2008

STMicroelectronics werkt NXP uit de nog maar net operationele joint venture ST-NXP Wireless en gaat verder met Ericsson Mobile Platforms (EMP). De Frans-Italiaanse chipmaker oefent een calloptie uit waarmee hij per direct het Eindhovense aandeel van twintig procent in de joint venture overneemt. Daarmee heeft NXP in feite via een ingewikkelde constructie zijn activiteiten in mobiele telefonie van de hand gedaan.

EMP en ST hebben afgesproken elk de helft van de nieuw te vormen joint venture voor hun rekening te nemen. Hij zal klanten bedienen als LG, Nokia, Samsung en Sony Ericsson, die vorig samen goed waren voor 80 procent van de verscheepte mobieltjes. Het nieuwe bedrijf zal een omzet kennen van ongeveer 2,4 miljard euro en achtduizend mensen tewerkstellen.

ST-NXP Wireless werd in april aangekondigd, in juli geformaliseerd en is sinds begin augustus officieel operationeel. De Eindhovenaren namen genoegen met een aandeel van twintig procent, in ruil voor 1,55 miljard euro. De inbreng van beide partijen, zowel wat betreft personeel als omzet, was wel gelijk. Over de deal zei CEO Frans van Houten destijds tegen het Financieele Dagblad dat zijn bedrijf zeker ’drie jaar de tijd wilde nemen om de waardecreatie tot volle bloei te laten komen‘. Het is onduidelijk of de bestuurder dit voornemen slecht heeft vastgelegd in de contracten met ST, of dat hij vroege uitkoop altijd als een optie heeft beschouwd. Het zal zijn strategie in ieder geval niet geweest zijn; daarvoor waren simpelere constructies beschikbaar.

Van Houten heeft inmiddels publiekelijk begrip getoond voor de stap van ST. ’Wij ondersteunen deze volgende stap die Ericsson en ST nemen om de wereldleider in halfgeleiders voor draadloze toepassingen te creëren‘, aldus de CEO. Een beetje zuur is dat wel, aangezien NXP de joint venture juist aanging om zich een plaatsje in de top drie draadlooschipmakers te verwerven – alleen is dat een schier onmogelijke opgave. Nu staan de Eindhovenaren met lege handen, terwijl er een nieuwe gigant in de maak is.

Het is mogelijk dat Van Houten zich zo schappelijk opstelt omdat zijn bedrijf kampt met een zware schuldenlast van 4,1 miljard dollar. De rente daarover kostte vorig jaar 331 miljoen euro. Het afgelopen kwartaal harkte NXP niet voldoende geld binnen om de lasten daarvan te dragen, waardoor de kas leeg- en de schuld opliep. Van Houten kan met andere woorden een koffertje geld wel gebruiken. In een officieel statement liet de CEO echter weten het geld te gaan gebruiken voor investeringen in NXP‘s kernactiviteiten.

NXP is sinds 2006 in handen van KKR en Permira. Zoals dergelijke private equity-fondsen wel vaker doen, zadelden zij hun opkoop op met een ’schuldconstructie‘ om de overname te financieren. Vorig jaar leidde deze modus operandi tot kamervragen, met als directe aanleiding het debacle met uitgever PCM, die was uitgekleed door de Britse investeerder Apax. Meer recent ondervonden bijvoorbeeld afvalverwerker Van Gansewinkel en warenhuis Hema de druk van hun schuld. NXP heeft met deze bedrijven gemeen dat de financieringsconstructie draagbaar is in economische voorspoed, maar in de huidige tegenwind en stijgende rente een blok aan het been vormt.