Paul van Gerven
8 July 2016

De technologie is er klaar voor, ‘we’ zijn er goed in en er dienen zich ijzersterke businesscases aan: de geïntegreerde fotonica is niet meer te stoppen. Het nieuw opgerichte Photondelta beoogt de spelers in de Lage Landen – en daarbuiten – in een niet te verslaan netwerk aan elkaar te klinken.

Geen bijeenkomst in de hightechsector waarop de term ‘een nieuwe ASML’ niet valt. De machinebouwer met zijn schare toeleveranciers heeft zich ontwikkeld tot motor van het Nederlandse hightech-ecosysteem, dus nogal wat mensen beginnen te watertanden bij het idee dat er nog een multinational van dat kaliber zou opstaan. Maar waarom moet het eigenlijk een bedrijf zijn, en niet een netwerk van bedrijven georganiseerd rondom een technologie? ASML zelf wil immers eigenlijk ook liever opereren als een netwerk van toeleveranciers.

Mede op basis van deze gedachte hebben de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij, Brainport Development en de TU Eindhoven Photondelta opgericht. Dit publiek-private samenwerkingsverband met vertakkingen naar Delft en Twente (en binnenkort waarschijnlijk ook naar Leuven) gaat in de Lage Landen de geïntegreerde fotonica bootstrappen. Managing director Ewit Roos van Photondelta vertelt hoe en wat.

Photondelta Ewit Roos

Wat is Photondelta?

Roos: ‘In de eerste plaats een samenwerkingsverband van bedrijven en kennisinstellingen om fotonische technologie versneld naar de markt te brengen. Kennisinstellingen houden de pijplijn van bedrijven gevuld en bedrijven profiteren van elkaar, bijvoorbeeld door bouwstenen uit te wisselen. Dit soort complexe technologie kun je simpelweg niet alleen op de rit krijgen. Als onderdeel van een netwerk met designers, toolleveranciers, foundry’s en onderzoeksinstellingen kun je veel beter concurreren.’

ASML special

‘Daarnaast is er een rol weggelegd voor Photondelta om deze potentieel disruptieve technologie onder de aandacht brengen, om opleidingen en arbeidsmarkt te monitoren, ondernemerschap te stimuleren en financieringskwesties ter hand te nemen.’

Gezamenlijke kennisontwikkeling doet denken aan Imec of Holst Centre. Is Photondelta daarmee te vergelijken?

‘Het is vergelijkbaar, al mikken wij op een lagere instapdrempel. Voor een bescheiden jaarlijkse fee doe je mee en krijg je toegang tot intellectueel eigendom die binnen het netwerk beschikbaar is. Pas als je iets daarvan wilt gebruiken, ga je betalen – no free rides is een van onze belangrijkste spelregels. Een andere is dat niemand anderen blokkeert. Deze constructie past goed bij een jonge industrie die zich sterk aan het ontwikkelen is, denken wij.’

Wie financiert dit?

‘De oprichters betalen de helft, de andere helft wordt gedekt met een subsidie van OP-Zuid. We denken over drie jaar op eigen kracht te kunnen draaien. En over tien jaar zeggen we hopelijk dat we onszelf overbodig hebben gemaakt.’

Waarom is dit het moment om business rondom fotonica te gaan organiseren?

‘In de eerste plaats omdat we er hier heel erg goed in zijn. Dat zeg ík niet, maar een visitatiecommissie die anderhalf jaar geleden het fotonicaonderzoek op de TU Eindhoven beoordeelde. Die stelde vast dat we hier twee jaar voorlopen op de rest van de wereld. Ik geloof dat die conclusie wel klopt, als ik zo kijk welke internationale partners met ons willen samenwerken. IBM Research uit Zürich toont bijvoorbeeld interesse en onlangs hebben we een overeenkomst getekend met onze evenknie in Florida.’

‘De andere reden is dat de technologie er na jaren onderzoek klaar voor is. Er zijn al heel wat bedrijven in actief en er dienen zich bijna dagelijks ijzersterke businesscases aan. Er is al veel mogelijk met fotonica; de meeste van deze toepassingen zijn op dit moment nog niet urgent – daar moet je eerlijk over zijn. Die komen later pas tot bloei. Maar in de telecomindustrie en met name voor datacentra zijn fotonische chips op korte termijn absolute noodzaak. Datacentra nemen nu al ruim vier procent van het wereldenergieverbruik voor hun rekening en hun verbruik verdubbelt elk jaar. Fotonicachips bieden uitkomst: ze passen in de bestaande infrastructuur en realiseren grote energiebesparingen.’

Kun je iets preciezer zijn over het businesspotentieel?

‘Op basis van een steekproef onder bedrijven hier kwam ik onlangs tot een omzetstijging van zestig procent per jaar de komende jaren. In 2020 zouden we daarmee met alle Nederlandse bedrijven op pakweg een miljard euro zitten.’