11 November 2014

De Esa gaat proberen om de baan van de twee verkeerd geplaatste Galileo-satellieten te verbeteren. Deze maand zal de eerste van het tweetal beginnen aan reeks van vijftien manoeuvres om de baan wat minder elliptisch te maken. Dat moet het signaal verbeteren en de satelliet wegsturen uit de schadelijke stralingsgordel. Als de missie slaagt, wordt de procedure ook op de andere satelliet toegepast.

De twee satellieten werden deze zomer vanaf de Europese ruimtevaartbasis in Frans-Guyana gelanceerd als de eerste van de 26 normale Galileo-kunstmanen – de voorgangers waren allen proefexemplaren. De teleurstelling was dan ook groot toen bleek dat ze niet in de juiste baan terecht waren gekomen: in plaats van een cirkelvormige baan op bijna drieëntwintigduizend kilometer, kwamen ze in een elliptische baan met een hoogte tussen de veertien- en zesentwintigduizend kilometer, met bovendien een verkeerde hoek ten opzichte van de evenaar.

De satellieten hebben niet genoeg brandstof aan boord om naar de juiste baan te navigeren, maar met de reddingsoperatie denkt de Esa een aardig compromis te hebben. Doel is om het laagste punt van de baan vierduizend kilometer op te tillen. Daardoor wordt het rondje wat cirkelvormiger en waardoor de variatie en dopplerverschuiving in het signaal afnemen. Bovendien kan de satelliet zo zijn antenne fatsoenlijk richten; op het moment ziet de aarde er op het laagste punt te groot uit voor de kunstmaan. Verder krijgt de baan een periode van twintig dagen, waardoor synchronisatie met de tiendaagse periode van de andere satellieten mogelijk wordt. Ten slotte dipt de satelliet niet langer in de Van Allen-stralingsgordel, waardoor er minder belasting van schadelijke straling is

Esa heeft nog niet gezegd wat de reddingsoperatie precies betekent voor de bruikbaarheid of levensduur van de satellieten. Sowieso kan pas begonnen worden met testen van de navigatiefunctionaliteit als de satelliet in zijn nieuwe baan is beland.

Onderzoek bracht aan het licht dat een bevroren brandstofleiding in de Russische Soyuz-raket verantwoordelijk was voor het lanceerprobleem. Dat probleem wordt nu verholpen, maar het debacle betekent wel een verdere uitstel van het toch al sterk vertraagde. Pas volgend jaar worden de lancering hervat. Volgens de huidige planning moeten er in 2015 twaalf Galileo-satellieten gelanceerd worden: vier keer twee met een Soyuz, en een keer vier met een Ariane-raket.