René Raaijmakers
11 September 2006

De verkoop van de divisie Semiconductors beschouwt Philips-topman Gerard Kleisterlee als ’een mijlpaal in de 115-jarige geschiedenis van Philips‘. Het eerste deel van zijn karwei is nu afgerond, zegt hij. In 2001 beloofde hij van Philips een zorg- en lifestylebedrijf te maken. Nu is er voldoende gesnoeid, geknipt en aangekocht. Philips is klaar voor groei, een woord dat de multinational de afgelopen decennia niet kende.

Kleisterlee toonde zich opgelucht bij het afscheid van de halfgeleiderdivisie. Philips is verlost van de activiteit die steeds voor tegenwind zorgde op de beurs. De onvoorspelbare resultaten van de chipdivisie zorgden altijd voor een korting op het Philips-aandeel. Daarnaast reageren technologieaandelen tegenwoordig hypernerveus. Aanslagen, ingrepen van Bernanke of Trichet, de spanning op de oliemarkt; ze hebben allemaal een veel grotere impact op de dagelijkse koersbewegingen dan de berichten die techspelers over hun kernactiviteiten naar buiten brengen.

’Nu we de chipdivisie hebben verkocht, zijn we definitief losgekoppeld van de volatiliteit op de traditionele elektronicamarkten‘, zei Kleisterlee tegen het Financieele Dagblad. Philips meet zich niet meer Sony en Toshiba, maar het beschouwt de Hitachi‘s, Siemensen en GE‘s van deze wereld als tegenspelers.

Om dat te onderstrepen gaat Philips voortaan door het leven als Royal Philips, zonder de toevoeging ’Electronics‘. Kleisterlee: ’We willen toe naar een andere groep analisten. Nu worden we nog vooral gevolgd door analisten die de chipsector analyseren. We zullen andere analistenconferenties gaan bijwonen, dus niet meer de pure technologiebijeenkomsten. Uiteindelijk hopen we met dat alles te bereiken dat de waarde van het bedrijf omhooggaat.‘

0691116403900

Hoe zal Philips Semiconductors verder gaan? Rond de tijd dat dit blad verschijnt zal het verzelfstandigde bedrijf in ieder geval een nieuwe naam krijgen. Topman Frans van Houten maakt die op de consumentenelektronicabeurs IFA in Berlijn bekend.

De halfgeleiderdivisie is nu voor ruim vier vijfde in handen van de private equity-investeerders Alpinvest, KKR en Silver Lake. Dat maakt een aantal zaken helderder, maar roept tevens vragen op. Krijgt het nieuwe chipbedrijf ruimte voor groei?

Die vraag kunnen we voorlopig positief beantwoorden. In een town meeting, twee weken geleden in de Koningshof in Veldhoven, wist Frans van Houten de aanwezige 1200 medewerkers voor zich te winnen. Zijn boodschap: we hebben een aantal jaren om er een mooie club van te maken. Hij wekte op geen enkel ogenblik de suggestie dat hij op de hoogte is van een scenario om zijn bedrijf op te delen. Dat Van Houten aan het roer blijft, zegt ook wat. Gezien de beloftes en visie die hij het afgelopen jaar uitsprak lijkt het sterk dat deze jonge ambitieuze CEO ’ja‘ zou zeggen tegen een voorstel om de onderneming die hij aan het opbouwen is, weer uit te kleden en in stukken te verkopen.

Niet dat Van Houten alles in eigen hand heeft. Dat laat de recente geschiedenis duidelijk zien. September 2005 ontkende hij nog tegenover Eindhovens Dagblad dat een afsplitsing van de chipdivisie eraan zat te komen. ’Het is logisch dat dat idee opkomt als je niet goed presteert. Maar afstoten staat niet op mijn agenda‘, zei hij na een bijeenkomst met analisten tegen Debbie Langelaan van ED. ’En ik geloof er ook niet in. Semiconductors zitten toch helemaal in de roots van Philips als technologieconcern. Als wij die bandbreedte in het rendement van 5 tot 15 procent weten te halen, dan creëert dat waarde voor de aandeelhouders en dan verstommen zulke geluiden.‘ Minder dan een jaar later is de chipdivisie verkocht.

Het is echter voldoende duidelijk dat ook de nieuwe meerderheidsaandeelhouders willen investeren in de toekomst. ’We waren blij verrast door de grote belangstelling van private equity en hun bereidheid om het strategisch plan van de chipdivisie voort te zetten en te willen investeren in groei‘, zegt Gerard Kleisterlee in het Financieele dagblad.

Ook het private equity-triumviraat sloot zich hier publiekelijk bij aan. The Wall Street Journal schrijft dat het nieuwe bedrijf is voorzien van een conservatieve kapitaalsstructuur en ’niet is opgezadeld met een hoop schulden‘. Dit op aandringen van Philips, maar ook als noodzaak vanwege de sterk cyclische natuur van de chipmarkt. De zakenkrant schrijft verder dat de verkoop een volgende stap is in een lang proces van consolidatie in de halfgeleidermarkt. Philips Semiconductors heeft een grote aanwezigheid in Azië, met name in China en Korea. Ook is zijn business zeer divers, zowel wat betreft klanten als markten. Er zijn daarom geen plannen voor een grote herstructurering, zo bevestigde de bij de deal betrokken Johannes Huth, partner bij KKR in London tegenover The Wall Street Journal. Huth zegt dat de nieuwe eigenaars overwegen andere halfgeleiderbedrijven te kopen en die met Semiconductors te integreren.

Dat zou betekenen dat Van Houten de ruimte krijgt om zijn bedrijf via gerichte acquisities te laten groeien. Gartner Dataquest, het meest gezaghebbende marktonderzoekbureau op de chipmarkt, noemde al een overnamekandidaat. ’Het is interessant om op te merken dat KKR en Silver Lake Partners een aandeel hebben in Avago Technologies, dat communicatie-IC‘s maakt‘, schrijft Alan Brown van Dataquest. ’Wellicht zijn er kansen voor Philips Semiconductors en Avago om samen te werken.‘

Avago Technologies ontstond toen Agilent december 2005 zijn productgroep halfgeleiders verkocht aan KKR en Silver Lake voor 2,66 miljard euro. De I/O-oplossingen gingen naar PMC-Sierra voor 425 miljoen dollar. Avago is een fabless speler in hybride, analoog en mixed-signal chips. Die IC‘s zijn in potentie een welkome aanvulling voor Philips‘ matig presterende Europese fabrieken waar processen voor dit soort geïntegreerde circuits draaien.

De omzet van Avago was 1,8 miljard dollar in 2005. Het bedrijf heeft een groep trouwe klanten die teruggaat tot de tijd dat het een divisie was binnen Hewlett-Packard. Avago won de afgelopen jaren nieuwe klanten, waaronder Cisco. De omzet van het bedrijf zit voor een derde in chips voor ondernemingsbrede IT en dataverwerking zoals Asics voor printers en optische muizen; een derde komt uit IC‘s voor bedrade en draadloze communicatie; de rest zit in de markten automotive, consumentenelektronica, industrie en militair. Al met al een mooie aanvulling op het productportfolio van het nieuwe Nederlandse chipbedrijf.

Als het lukt om van de divisie Philips Semiconductors een topspeler te maken met omzetten en winstmarges die zich kunnen meten met Texas Instruments en Samsung dan zal een beursgang de investeerders veel opleveren.

De technologie- en volksverhuizingen van Philips naar de spin-off wijzen in dezelfde richting. Ongeveer 25 duizend patenten gaan mee. Daarnaast stappen vierhonderd mensen van Philips Research over, zo‘n beetje alles wat raakt aan halfgeleideronderzoek. Dat de afdeling ED&T daartoe behoort is niet verwonderlijk. Deze groep ondersteunt de tooling voor IC- en elektronicaontwerp en de testgereedschappen. Philips Applied Technologies in Leuven en Suresnes-Boekarest leveren respectievelijk 120 en 45 mensen. Als het nieuwe bedrijf voor een fabless-model zou kiezen, dan zijn ook deze mensen nodig.

Het nieuwe halfgeleiderbedrijf neemt echter ook de mensen van Philips Research over die zich in het onderzoek richten op ontwerp- en productietechnologie. De R&D voor procestechnologie zit helemaal in Leuven. Dit betekent dat er voorlopig een commitment is voor investering in eigen productiemiddelen. Voor zover er binnen Philips Semiconductors een discussie is over de te volgend koers – fabless of fabs – dan hebben de aanhangers van eigen fabrieken het voorlopig gewonnen.