Karlijn Raats
7 September 2007

Op hightechmetropool Eindhoven zit sinds 2004 de sticker ’Brainport‘. De stichting Brainport, die als doel heeft om de regio op de kaart te zetten, is de laatste tijd veelbesproken en omstreden. Centrale vraag is wat de positie van de stichting is. Hebben bedrijven en kennisinstellingen er wat aan? Bits&Chips laat betrokkenen aan het woord. Dit keer Hugo de Haan, hoofd van Vision Dynamics in Eindhoven.

Wat is tot nu toe bereikt in de samenwerking tussen Vision Dynamics en Brainport, op wat voor manieren hebben jullie met elkaar te maken gehad?

’Alexander Sakkers opende vier jaar geleden dit bedrijf, omdat Brainport de hoofddoelstelling had om innovatiebeleid te stimuleren. Hij gaf het startschot voor Vision Dynamics nadat ik contact had opgenomen met Brainport. Ik had van tevoren nagedacht over of ik geld zou vragen of dat ik Sakkers zou uitnodigen om de opening te verzorgen. Brainport stemde toe in het laatste. Het voordeel van deze openingsstunt was dat er behoorlijk veel instituten en industrieën in het kielzog van Sakkers meekwamen naar de opening. Dat gaf natuurlijk een enorme schwung aan ons bedrijf. We gaven er de voorkeur aan om berucht te zijn in plaats van onbekend. Maar verder hebben we niets meer met Brainport te maken gehad. Vanaf de eerste dag dat dit bedrijf bestond, hebben we vooral hard gewerkt om ondernemende ontwerpers en partnerklanten aan te trekken. Lobbyen had in die fase weinig zin. Maar ook nu hebben we daar geen zin in.‘

Brainport organiseert veel bijeenkomsten. Zat er in het verleden iets interessants tussen voor jou als MKB‘er?

’Ik ben naar één bijeenkomst geweest omdat de sprekers mij aanspraken: Tim Kievits van Pamgene, Ben Verwaayen van British Telecom en Ron Kok van OTB. Kok is eigenlijk de inspirator voor ons bedrijf. Verder zat er nooit echt iets voor ons bij. Maar je moet je zegeningen tellen, wij ergeren ons er niet aan dat er weinig inspiratie vanuit Brainport onze kant op komt.‘

Bits&Chips event sponsor registration

’Ik betwijfel ook of de Brainport-bijeenkomsten nut voor ons bedrijf hebben. Onder de grote instituten zoals Brainport heerst een misvatting over toeleveranciers. Ze houden nog te veel vast aan het beeld van de klassieke toeleverancier die in elkaar zet wat anderen bedenken. Daarbij denken ze daar dat kennisontwikkeling vooral bij instituten hoort. MKB‘ers mogen zich vooral bezighouden met toeleveren. Maar de échte MKB‘er van tegenwoordig ontwikkelt zelf zijn talenten en is veelzijdig geworden. Helaas zie ik maar in weinig volwassen economieën aansporing voor dit soort bedrijven. Gelukkig is er in Nederland de afgelopen vijf jaar een kentering geweest. Deze regio beseft dat we de economie niet alleen moeten laten afhangen van grote bedrijven als Philips en ASML.‘

Wat heeft Brainport niet bereikt voor de MKB‘ers?

’Eerlijk gezegd weet ik niet eens wat hun activiteiten zijn. Ook weet ik niet wat er gebeurt in de driehoek Eindhoven-Leuven-Aken op het gebied van samenwerking tussen hightech MKB-bedrijven. Maar wij komen er ook wel zonder Brainport of Syntens achter waar Abraham de mosterd haalt. Tegenwoordig zijn MKB-technici hoger opgeleid, zij bedenken zelf de oplossingen, vaak nog voordat de klant ermee op de proppen komt. Bovendien zeg ik altijd: wij houden van ’netjes werken‘ en hebben minder tijd om te ’netwerken‘.‘

’Brainport is er, denk ik, minder in geslaagd om echt contact te maken met de MKB-wereld. De ondernemers in deze regio kennen elkaar allemaal van vergaderingen bij ondernemersorganisatie VNO-NCW, de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) en van lunchvergaderingen. Maar Brainport of zijn spin-offs komen eigenlijk nooit ter sprake. Ik heb meer het gevoel dat Brainport nog een rol aan het zoeken is en momenteel meer propageert op de campus. Terwijl Brainport een haven zou moeten zijn waar schepen kunnen samenkomen. Daarvoor heb je intrinsieke waarden nodig zoals grote én kleine bedrijven, instituten en de Fontys-hogeschool. Niet alleen de universiteit. Er is inmiddels ruimschoots voldoende kennis aanwezig die niet meer uit de koker van Philips komt. Desondanks heeft Brainport geen voet aan de grond in het innovatieve MKB, anders hadden we er inmiddels wel van geweten. Technologen blijken zelf heel goed de roadmap voor de hightechindustrie uit te kunnen tekenen. Kijk maar naar projecten die de Bom, NV Rede en partners initiëren, zoals het Automotive Systems Platform Eindhoven-Helmond en het Programme for High-tech Systems van universiteiten en bedrijven. De overheid en grote netwerkorganisaties zoals Brainport mogen faciliteren, maar niet oplossen.‘

Zie je het voornemen van Den Haag om te pieken in de delta als een onmogelijke missie?

’Nee, want je ziet dat de laatste jaren de subsidiekraan dichtgedraaid is in technologisch minder ontwikkelde regio‘s zoals Groningen en de Noordoostpolder. Daar gingen de bedrijfjes dan ook snel ten onder. Subsidie mag alleen gegeven worden als boost voor een risicodragende start, maar daarna moet een bedrijf op eigen poten kunnen staan, anders word je lui en gaan belastingbetalers morren. Deze regio kan goed op eigen benen staan; de overheid kan hier veilig investeren. Maar tegelijkertijd moet de regio Eindhoven zich ook goed realiseren dat de wereld kleiner wordt en zich niet te veel op zichzelf concentreren. Ik raad technologische bedrijven aan om zo veel mogelijk complementair samen te werken om er zelf beter van te worden en niet alleen samen te werken binnen de regio of binnen Nederland, maar ook met het buitenland. In Sjanghai staat een campus die twintig keer zo groot is als die in Eindhoven. Bovendien zijn de studenten er een stuk leergieriger dan hier, al dan niet door een arme achtergrond. Als we niet verder kijken dan onze Brainport-Eindhoven-neus, worden we over een paar jaar weggevaagd door andere opkomende landen.‘

Moet er vanuit Den Haag veel meer regie komen over Brainport?

’Ik hoop van niet, want dan zal er ook meer belastinggeld naartoe gaan, en ik wil niet dat Brainport me te veel geld gaat kosten. Als belastingbetaler wil ik weten waar mijn geld naartoe gaat en nu weet ik dat niet. Als Brainport een andere rol wil spelen, moet de regio te weten komen welke werkgelegenheid Brainport nu precies creëert.‘