Alexander Pil
10 December 2009

Leerlingen in 6 vwo zijn goed in wis- en natuurkunde. Dat blijkt uit Timss-Advanced 2008, een internationaal onderzoek naar het niveau in die twee vakken in het laatste jaar van het voortgezet onderwijs. Voor wiskunde haalden de 228 Nederlandse scholen die aan de studie meewerkten een gemiddelde score van 552 punten. Ruim boven het wereldwijde gemiddelde van 500. Daarmee is Nederland tweede achter Rusland. De natuurkundeleerlingen kwamen zelfs tot een gemiddelde van 582 punten, waarmee ze een eerste plek pakken.

Voor lovende woorden aan onze bètaleraren en beleidsmakers is het echter nog te vroeg. Er zijn namelijk nogal wat kanttekeningen te zetten bij het onderzoek. Om te beginnen, deden er slechts tien landen mee aan het onderzoek. Behalve Nederland zijn dat Armenië, Filippijnen, Iran, Italië, Libanon, Noorwegen, Rusland, Slovenië en Zweden. Dat Nederland beter scoort dan die landen is natuurlijk leuk, maar het zou veel interessanter zijn om te zien hoe het vwo het doet in vergelijking met het middelbaar onderwijs in bijvoorbeeld Duitsland, Groot-Brittannië, Japan, de Verenigde Staten of zelfs China.

Een tweede kritiekpunt is de meetgroep. Het Timss & Pirls International Study Center van het Boston College, dat de studie uitvoerde, was alleen geïnteresseerd in leerlingen die in wis- en natuurkunde op het hoogste niveau eindexamen doen. Door de verschillende onderwijstypes en mogelijke pakketkeuzes bedraagt de dekkingsgraad onder alle achttienjarigen in Nederland slechts 3,5 procent voor wiskunde en 3,4 procent voor natuurkunde. In bijvoorbeeld Slovenië doet ruim 40 procent eindexamen wiskunde. Niet zo gek dus dat de Sloveense scholieren gemiddeld slechter presteren.

Positieve conclusie is dat de Nederlandse scholieren de meeste uren besteden aan de beide bètavakken. De studiebelasting in de laatste drie jaar (inclusief huiswerk) is ingeschaald op 760 uur voor wiskunde en 560 uur voor natuurkunde. Daarmee voert Nederland de ranglijsten aan.

 advertorial 

System engineering @ ASML, practices and challenges

During the first online session of the System Architecting Conference, on 25 January, Frank de Lange and Tom Castenmiller (ASML) will address the role of systems engineering and discuss the essences of the roadmapping process, the holistic system design and the product generation process. Register now for free.

Negatief punt is het aantal meisjes dat in Nederland voor wis- of natuurkunde heeft gekozen. Bij wiskunde is hun aandeel 23 procent, bij natuurkunde zelfs maar 19 procent. Dat is in beide gevallen de slechtste score van alle deelnemende landen. Het fenomeen is nog sterker te zien bij de bètaleraren. Daar ligt het aantal vrouwen op een belabberde 15 procent.

Timss-Advanced 2008 is in Nederland uitgevoerd door de vakgroep Onderwijsorganisatie en -management van de Universiteit Twente en gefinancierd door de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek van NWO. Het volledige rapport kunt u nalezen op timss.bc.edu/timss_advanced/ir.html.