Joost Backus
24 May 2012

Half april was Frankfurt het decor voor een van de grootste lichtbeurzen ter wereld. Bits&Chips tekende de trends op.

Light+Building in Frankfurt is samen met de lichtbeurs in Las Vegas een van de leidende events over licht. De officiële naam ten spijt was er dit jaar heel erg veel light en veel minder te zien rond gebouwtechnologie. Volgens Jennie Elzinga van de Frankfurter Messe had de lichthoek nog veel groter kunnen zijn want er was nog een wachtlijst zo lang als een arm.

In 2010 was ledverlichting al een beetje thema, in 2012 was het bijna onmogelijk nog een gewone gloeilamp of tl te ontdekken. Het was halfgeleiderverlichting dat de klok sloeg. Philips, Osram en een select groepje anderen mochten de Forum-hal vlak bij de ingang gebruiken. Daar pakten ze flink uit met stands waar je makkelijk een uurtje in kunt vertoeven. Ledpeertjes, dimbare en niet dimbare ledverlichting, leds in verschillende kleurtemperaturen, leds voor winkels, leds voor industriële gebouwen, ledstraatverlichting met bijbehorende communicatie- en beheersystemen, diffuse lichtvlakken voor interieurs en transparante en niet transparante Oled-vlakkenstralers. Dat alles en nog meer alleen al op de Philips-stand, en de buren bij Osram deden daar niet voor onder.

De producten waren aanwezig, evenals het elan. In de persconferentie gaf Philips aan voor het ledpeertje binnenkort onder de tien euro te duiken om de strijd met de concurrentie aan te gaan.

Light_Building_T9P9101_sf22

Roof-IP

À propos concurrentie. Tot nu was de ’lichtmiddelenmarkt‘ een vrij overzichtelijk gebeuren met enkele grote spelers. Light+Building maakte echter overduidelijk dat er sprake is van een paradigmaverschuiving. In een uitpuilende hal met smalle gangen en honderden ’kleine‘ stands leverden Aziatische aanbieders complete ledsystemen en alle onderdelen daarvoor: de led zelf, elektronica, koelvinnen, optica, filters, wat de klant maar wil. Iedereen kan nu zijn ledlampenfabriek beginnen en doet dat ook. Wat grotere spelers zoals Zumtobel staan met hun ’eigen‘ Ledon-lampen, weliswaar in een wat bescheidenere stand, al in hetzelfde forum als Philips.

 advertorial 

The waves of Agile

Derk-Jan de Grood has created a rich source of knowledge for Agile coaches and leaders. With practical tips to create a learning organization that delivers quality solutions with business value. Order The waves of Agile here.

Dat is een signaal. Of Philips, Osram en GE tegen deze barrage aan vuurkracht opgewassen zijn, is moeilijk te voorspellen. Onze eigen grootmacht heeft aan het begin van de vorige eeuw de lichtmarkt veroverd door concurrenten over te nemen, uit de markt te drukken of samenwerkingen aan te gaan. Of dat nu ook mogelijk is met een zeer beperkte krijgskas is de vraag. Met Optogan, een vrij nieuwe Russische ledhalfgeleiderclub, is al een overeenkomst gesloten. Of hetzelfde mogelijk is met Cree, een sterk Osram, Samsung, Seoul Semiconductor en de vele anderen die er nu zijn, valt nog te bezien. Seoul heeft vorig jaar al een patentstrijd geopend tegen Philips.

De groten zijn niet meer alleen. Iedereen snuift de trendbreuk. Op Oled-gebied komt Sumitomo Chemical uit Japan zelfs speciaal over naar Frankfurt om zijn technologie te tonen.

Verder bleek in Frankfurt weer eens dat Chinese leveranciers niet veel respect hebben voor intellectueel eigendom: er werden nog veertien plagiaatproducten aangetroffen. Twee bedrijven waren zelfs voor de tweede keer met roof-IP aanwezig op de beurs. Iets geleerd is er wel, want in 2010 werden er nog 118 plagiaten gevonden.

37 brandjaren

Een van de technologische trends was het integreren van functionaliteit naast de driverelektronica, die sowieso in een ledlamp zit. Communicatie is makkelijk in te bouwen op basis van Z-Wave, Zigbee, KNX, DMX of Dali. Er worden zelfs ledlampen met een IP-adresje aangeboden en er zijn exemplaren die in combinatie met sensoren vanzelf aan of uit gaan. Besturingen draaien op een telefoon, tablet of computer. Energy harvesting komt eraan.

Enocean liet op Light+Building een systeem zien waarmee een lamp via een RF-signaal is te activeren. Het indrukken van de schakelaar, een thermische gradiënt of een kleine zonnecel levert daarbij de energie voor de RF-puls. Geen kabels meer trekken van schakelaar naar lamp en bij retrofit geen muren meer openhakken. Een heel ecosysteem ontstaat en Enocean is sinds een paar weken een officieel erkende standaard.

De constructie van een goede ledlamp is ook steeds meer een thermische uitdaging dan een elektronische. De levensduur van de led neemt exponentieel af met de temperatuur. CSys claimt 37 ’brandjaren‘ voor hun ledbureaulamp. Enig doorvragen maakt duidelijk dat dat niet voor de stuurelektronica geldt. In de regel gaat deze niet zo lang mee, maar door het slim inbouwen van een heat pipe die de warmte van de led zo snel mogelijk afvoert, is toch een hoge lichtopbrengst, compacte bouw en lange levensduur te garanderen. Er zijn ook leveranciers, zoals Aplux, die een heat pipe inbouwen in de ledlamp zelf. Dit is niet goedkoop in aanschaf, maar kan op de lange termijn toch voordelig zijn.