Paul_van_Gerven

Paul van Gerven is redacteur van Bits&Chips.

4 April 2014

Hoewel deadline na deadline is gemist, ben ik de afgelopen jaren steeds meer gaan geloven in EUV-lithografie en ASML’s vermogen om deze technologie naar de markt te brengen. Dit in tegenstelling tot de meeste internationale vakjournalisten, die tot op de dag van vandaag het ene na het andere sceptische verhaal publiceren. Opvallend is echter dat zij zelden de moeite nemen om wederhoor toe te passen of feiten te checken. Veldhoven ligt voor de meeste journalisten kennelijk midden in de rimboe.

Laatst werd dat opnieuw pijnlijk duidelijk. Toen Bits&Chips de primeur had dat de ontwikkeling van 450-millimeterscanners was stilgelegd, haalden de meeste journalisten dat simpelweg door Google Translate en plaatsten een gebrekkig, soms gewoon fout aftreksel van ons stuk. ASML wist me te vertellen dat niemand de moeite had genomen even contact op te nemen.

Zelf heb ik vanaf ongeveer 2008 geen enkel verhaal meer zomaar overgenomen, maar ik gebruikte de informatie wel bij mijn interacties met Veldhoven. Met deze werkwijze heb ik nooit reden gevonden om aan de geloofwaardigheid van ASML te twijfelen, ook al werd de introductie van EUV steeds weer opgeschoven. Het is gewoon donders moeilijk, dacht ik.

Ook nu, zes jaar verder en nog altijd geen EUV in de halfgeleiderproductie, heb ik geen concrete informatie dat EUV gaat mislukken. Toch heeft een beetje twijfel de weg terug naar mijn hoofd gevonden. Dit naar aanleiding van enkele toevallige ontmoetingen en mijn verdieping in de geschiedenis van andere hightechbedrijven in de regio. En om eerlijk te zijn, ook het gepraat over een verdubbeling van ASML’s omzet naar tien miljard. Iets met hoogmoed en val, denk ik dan onwillekeurig.

 advertorial 

8-bit Microcontrollers Still Anchor the Majority of Embedded Designs Today

They are tiny, but vitally important. The market for 8-bit microcontrollers continues to grow strongly as a key part of the drive to digitalisation, highlighted by the current chip shortages. Read more about Microchip’s 8-bit devices.

Mijn zorg is dat succes naar het hoofd stijgt. Dat geldt voor organisaties net zo goed als voor individuen. Als het idee van superioriteit eenmaal heeft postgevat, gebeuren er rare dingen. Organisaties gaan geloven dat ze alles beter weten, zelfs dan de klant. Het management waant zich onaantastbaar en ziet geen bedreigingen meer. Critici worden genegeerd, of, als ze erg lastig zijn, als verraders weggezet.

Philips had in verleden erg last van deze dodelijke zelfverheerlijkingscultuur. Frans van Houten is in veel opzichten nog altijd bezig het puin ervan te ruimen. Ook Besi leed er in de jaren negentig onder, om in het decennium erna op pijnlijke wijze weer met beide benen op de grond te zijn gezet. Of denk aan Option, dat bleef geloven in de superioriteit van de eigen technologie, die echter slechts marginaal verschilde van de veel goedkopere Chinese variant.

Ook ASML is bij uitstek een bedrijf dat zich voorstaat op zijn technologisch leiderschap. Dat is zelfs de kern van zijn businessmodel. Geen twijfel over de successen die daarmee zijn geboekt, maar de eerste barstjes erin worden zichtbaar. Afgaande op openbare informatie constateer ik dat Nikons nieuwste immersiescanner het op overlay nipt wint van ASML’s beste machine én naar alle waarschijnlijkheid goedkoper is: de Japanners zijn op kosten gaan bouwen, terwijl de Veldhovenaren zoals gewoonlijk de beste wilden maken – en dat is niet eens gelukt.

Als we kijken naar EUV, weten we dat de bijbehorende tools vergeleken met optische scanners met een ongekend lage uptime naar de klant gaan. Die uptime moet dus in bijna onmogelijk tempo omhoog, maar een van de belangrijkste bepalende factoren – de levensduur van de optiek – blijft nog altijd veel geheimen herbergen. Pas geleden is ASML met Fom een nieuwe groep gestart om het gedrag van uit elkaar spattende en op de EUV-spiegel neerslaande tindruppeltjes in de bron te begrijpen. Zou het kunnen dat het zichzelf heeft overschat, in de haast een aantal verkeerde afslagen heeft genomen en nu met een hopeloze architectuur in de weer is, maar dat niet wil inzien en doordendert richting afgrond?

U heeft groot gelijk als u na lezing van dit stuk uw aandelen gewoon aanhoudt. Maar hopelijk begrijpt u waarom ik toch een beetje zenuwachtiger ben dan een paar jaar geleden.