Jan Kees van der Veen
5 July 2012

Weinig mensen weten dat een bedrijf in Eindhoven 24 uur per dag, zeven dagen in de week, van zo‘n 1750 Europese, Amerikaanse en Aziatische tv-kanalen bijhoudt welke content ze verspreiden. En dat ditzelfde bedrijf een watermerktechniek heeft ontwikkeld voor audio- en videobestanden die alle grote film- en tv-studio‘s hebben omarmd omdat zij effectief werkt tegen illegaal kopiëren. Civolution, zo heet het bedrijf, bouwde een gezonde business rond enkele ijzersterke technologieën.

Het gaat goed met Civolution, heel goed zelfs. We spreken de jonge CEO Alex Terpstra in het Bèta-gebouw op de High Tech Campus. De Eindhovense tak van het bedrijf is hier net neergestreken, maar barst er alweer bijna uit. Terpstra doet geen moeite zijn enthousiasme te verbergen als hij vertelt over zijn bedrijf. ’Er is geen enkele concurrent die zo‘n breed palet aan diensten en technologieën levert op het gebied van media protection als wij. Onze klanten zitten over de hele wereld: film- en tv-studio‘s, nieuwsagentschappen, adverteerders, enzovoorts. Allemaal willen ze weten waar en wanneer en op welke manier hun content de consument bereikt en of ze de revenuen krijgen waar ze recht op hebben. Wij kunnen ze dat vertellen, snel en accuraat.‘

Civolution gebruikt hiervoor twee technologieën: watermarking en fingerprinting. Beide richt het op twee mediavormen: audio en video. ’Vier kwadranten dus. Onze producten zijn diensten en software; we verkopen geen hardware‘, vertelt Terpstra.

De oorsprong van Civolution ligt in de voormalige groep Content Identification van Philips Research (vandaar de ’ci‘ in de naam), die vanaf het midden van de negentiger jaren IP genereerde op het gebied van watermarking. Begin deze eeuw besloot Philips, na het wegvallen van zijn professionele audio- en videoactiviteiten, dat dit geen kernactiviteit meer was en beter op zijn plaats was in de Technology Incubator. Het researchteam mocht daar proberen een business op te zetten rond watermarking. Terpstra, in 2006 als CEO voor de venture aangetrokken, kwam al snel tot de conclusie dat een spin-out het beste was. Philips helemaal verlaten dus. Samen met drie andere clubjes werd Civolution in oktober 2008 verkocht aan het Amsterdamse Prime Ventures.

Civolution controlesatelliet HR

’We besloten meteen door te pakken door twee bedrijven over te nemen‘, zegt Terpstra. ’In 2008 Teletrax, een joint venture waarin Philips participeerde, gespecialiseerd in broadcast-monitoringservices. En in 2009 de watermarking-business van Thomson. Het versmelten van de drie groepen kostte enige tijd, maar sinds begin vorig jaar zijn we stabiel, met zes vestigingen. In Eindhoven hebben we 35 man, die zich voornamelijk bezighouden met fingerprinting en serviceplatforms. In Rennes, de voormalige Thomson-vestiging, zijn alle watermarking-activiteiten geconcentreerd; daar zit zo‘n zestig man. Verder zijn er sales- en supportkantoren in Londen, New York, Los Angeles en Hong Kong. De personeelsteller staat op 150.‘

Degradatie

Watermerken is het slim verstoppen van extra informatie in content. Iedereen kent het watermerk in bankbiljetten en paspoorten, bedoeld om kopiëren te bemoeilijken, maar bij digitale content gaat het veel verder: het watermerk maakt een distributie van content uniek. Het kan informatie bevatten over bijvoorbeeld de contenteigenaar, de distributeur, het distributiekanaal, tijd en plaats van distributie en de ontvanger. Bij forensisch watermerken, de belangrijkste toepassing, is het doel van dit alles om bij kopiëren van de content het origineel te kunnen achterhalen, omdat het watermerk immers altijd wordt meegekopieerd.

Digitaal watermerken is een complexe technologie die moet voldoen aan tegenstrijdige eisen. Het watermerk mag de content niet verstoren – je mag het dus niet zien in videobeelden of horen in de audiostroom. Het moet onmogelijk zijn het te verwijderen zonder de content te beschadigen, maar een detector moet het merkje wel foutloos kunnen ontcijferen. Ook als maar een klein, willekeurig stukje content beschikbaar is, en ook als de content diverse degradatieslagen heeft ondergaan. Kortom: het watermerk moet op een onopvallende, gedistribueerde, zeer robuuste manier verweven zijn met de content.

Terpstra geeft een voorbeeld van de extreme situaties die zich kunnen voordoen: ’Een groot probleem bij het uitbrengen van nieuwe films is het ’camcorderen‘ van vroege bioscoopvertoningen. Direct nadat de film in roulatie is gekomen, verschijnen hierdoor illegale kopieën op de markt, waar criminelen grof geld mee verdienen. Deze kopieën hebben doorgaans een slechte kwaliteit. De opnameomstandigheden zijn niet ideaal – het is donker, de camera zit niet recht voor het scherm, de resolutie wijkt af, enzovoorts – en vaak wordt de video sterk gecomprimeerd. Toch moet het watermerk dan nog steeds herkenbaar zijn, zodat het lek gevonden kan worden. De opdracht die we onszelf hebben gesteld, is een watermerk te maken dat zo‘n grote degradatie van de content kan overleven dat die zelf geen waarde meer heeft. Wij zijn daar goed in geslaagd.‘

Civolution controlekamer 01

Civolution levert oplossingen voor verschillende situaties waarin forensisch watermerken wordt toegepast. Zo draait in alle digitale bioscopen ter wereld Civolution-software op de lokale videoserver, die on the fly aan het beeld en geluid een watermerk toevoegt waaruit plaats en tijd van de vertoning zijn te herleiden. Het bedrijf heeft voor alle in deze sector gebruikte apparatuur oplossingen beschikbaar en heeft de volledige markt in handen. Een ander distributiekanaal is betaal-tv. In de VS komen films al acht weken na release als premium-producten via pay-tv beschikbaar. Watermarking gedurende dit early window is essentieel, omdat films dan nog in de bioscopen lopen en illegale kopieën kunnen leiden tot flinke inkomstenderving. Als de verspreiding via de kabel, een managed netwerk (IP-tv) of het open internet (over the top) loopt, wordt het watermerk al in de server bijgemengd. De bestemming van de content is immers al bekend. Gaat distributie via de satelliet, dan is de Civolution-technologie ingebouwd in de settopboxen. Op dit moment zijn er meer dan twaalf miljoen.

’Watermarking als beveiligingsmechanisme is sympathieker dan DRM, omdat het de consument geen bewegingsvrijheid oplegt‘, aldus Terpstra. ’Als iemand een kopie wil maken van een video- of audiobestand, wordt hem geen strobreed in de weg gelegd, zolang hij die kopie maar binnenskamers houdt. Maar zodra hij hem op de markt gooit en probeert er financieel gewin mee te halen, dan kan hij juridische acties verwachten. Het belastende bewijsmateriaal zit in zijn kopie ingebakken en wij kunnen het eruit halen. Het is duidelijk dat het de contenteigenaren vooral te doen is om de preventieve werking van watermarking, want ook zij zitten niet op juridische procedures te wachten. Voor alle duidelijkheid: Civolution is in dit spel alleen maar technologieleverancier en niet verantwoordelijk voor opsporing en vervolging.‘ Watermarking is vooral populair bij film en tv. Bij audio veel minder: de machtige platenlabels van vroeger kunnen watermarking niet meer afdwingen. De macht ligt tegenwoordig bij de distributeurs, zoals Apple.

Honderden modems

De andere technologie waar Civolution zich op richt, is fingerprinting. Een bekend voorbeeld hiervan is de Shazam-app op smartphones en tablets. Aan de hand van een geluidsfragmentje van tien seconden vertelt Shazam je de titel en artiest van het muziekstuk waar het uit komt. In deze tien seconden worden kenmerken uit het muziekstuk gedestilleerd en samengevoegd tot een fingerprint, die het stuk uniek identificeert. In een database zijn de vingerafdrukken met bijbehorende metadata (zoals titels en artiesten) van miljoenen muziekstukken opgeslagen en als een match wordt gevonden, is het stuk bekend. In tegenstelling tot watermarking wordt er geen extra informatie toegevoegd aan het mediabestand, maar wordt uitsluitend de content zelf gebruikt.

Civolution beheerst de fingerprintingtechnologie zowel voor audio als voor video, maar de manier waarop het er business mee maakt, loopt sterk uiteen. Terpstra toont met trots een ruimte waar honderden modems liggen te zoemen. ’Voor tv runnen we met groot succes 24/7 een monitoringservice van 1750 kanalen: vijfhonderd in Europa en Azië en 1250 in Amerika. Van alle langskomende programma‘s bepalen we de fingerprint en zoeken we een match in de database. Hits rapporteren we aan de contenteigenaren. Ook helpen we videowebsites zoals Youtube om snel – tijdens het uploaden al – vast te stellen of er copyright rust op aangeleverde video‘s. Radiomonitoring doen we beperkt, als service. Er zijn zo veel nationale verschillen dat we dat niet wereldwijd kunnen, maar we verlenen wel technische ondersteuning aan lokale radiologgingservices. Hetzelfde geldt voor internet. Spideren op het web doen we niet, maar we kunnen wel technische bouwblokken aanleveren.‘

Civolution controlekamer 03

Watermarking en fingerprinting zijn basistechnologieën die veel andere toepassingen mogelijk maken, ook buiten de mediabeveiligingssfeer. Civolution heeft er al enkele gelanceerd onder de vlag Media Interaction. Bijvoorbeeld het automatisch verzamelen van kijkcijfers. Bij panelleden die meedoen aan kijkdichtheidsmetingen wordt een kastje geplaatst dat met de Civolution-software aan het (gewatermerkte) geluidskanaal herkent welke tv-zender er opstaat. Kijkcijfers zijn zo bijna realtime beschikbaar. In Frankrijk is dit systeem al langer operationeel, in Nederland is het net uitgerold.

Een andere toepassing is het second screen. Bijna de helft van de tv-kijkers heeft tegenwoordig een tablet of smartphone onder handbereik. Dit biedt programmamakers ongekende mogelijkheden om extra functionaliteit toe te voegen aan producties, zoals additionele informatiestromen en interactiviteit. Een app herkent een watermerk in het tv-geluidskanaal en synchroniseert de informatie op het tweede scherm tot op de seconde met de tv. Half april kondigde Civolution aan om te gaan samenwerken met het Amerikaanse DG, ‘s werelds grootste distributeur van videoadvertenties, op het gebied van gesynchroniseerde tweedeschermadvertenties.

’We hebben nog veel meer leuke toepassingen in de pijplijn‘, vertelt Terpstra, ’want we willen niet alleen maar worden gezien als een anti-piracy-bedrijf. Er komen spannende jaren aan, maar we zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. Dat we binnen enkele jaren onder de Prime Venture-paraplu vandaan gaan komen en wellicht op eigen benen komen te staan, baart ons dan ook geen zorgen.‘